Deireadh na Feide (Leaving Cert Irish): Model Answers
Deireadh na Feide
Sample Exam Question:
Léigh an dán "Deireadh na Féide" le Ailbhe Nà Ghearbhuigh agus freagair na ceisteanna seo:
Read the poem "Deireadh na Féide" by Ailbhe Nà Ghearbhuigh and answer the following questions:
(a) DĂ©an cur sĂos ar thĂ©amaĂ an dáin.
(a) Describe the themes of the poem.
(b) PlĂ©igh teicnĂcĂ filĂochta a Ăşsáideann an file chun na tĂ©amaĂ sin a chur in iĂşl.
(b) Discuss the poetic techniques the poet uses to express those themes.
(c) Tabhair do thuairim ar an dán agus mĂneoidh cĂ©n fáth a bhfuil sĂ© tábhachtach nĂł suimiĂşil.
(c) Give your opinion of the poem and explain why it is important or interesting.)
Sample Answer:
(a) Sa dán "Deireadh na FĂ©ide" tá tĂ©amaĂ casta agus domhain le feiceáil, go háirithe an tĂ©ama maidir le cogaĂocht inmheánach an duine agus an streachailt leis an bhfĂ©in. Tá an file ag iniĂşchadh an phian a bhaineann leis an amhras agus leis an eagla atá ag cur as don intinn. Feicimid sa dán go mbĂonn an duine ag iarraidh Ă©alĂş Ăłn bhfĂ©in-chontĂşirt seo ach go mbĂonn sĂ© deacair Ă© a dhĂ©anamh go hiomlán. LĂ©irĂonn an file go bhfuil dĂłchas fĂłs ann, mar a lĂ©irĂtear i bhfocail mar "solas ag lonrĂş i bhfad uaim," ach freisin tugtar le fios go bhfuil na scáthanna dorcha fĂłs láidir. Ina theannta sin, tagann tĂ©ama na beatha agus an bháis chun cinn sa dán, ag cur bĂ©ime ar an bhfĂrinne go mbĂonn ár saol agus ár bpian nasctha lena chĂ©ile. TrĂ Ăşsáid a bhaint as an tĂ©ama seo, cuireann an file bĂ©im ar an dĂşshlán a bhĂonn ag an duine agus ar an mhianta cumhachtacha atá againn go lĂ©ir, lena n-áirĂtear an mianta chun neart agus rĂ©idh a bhaint amach.
(a) In the poem "Deireadh na Féide," complex and deep themes are present, especially the theme of a person's internal struggle and the battle with the self. The poet explores the pain associated with doubt and fear that disrupt the mind. We see in the poem that a person tries to escape from this self-danger but finds it very difficult to do so fully. The poet shows that there is still hope, as shown in words like "light shining far from me," but also that the dark shadows remain strong. Furthermore, the themes of life and death appear in the poem, emphasizing the truth that our life and pain are linked together. By using this theme, the poet highlights the challenge people face and the powerful desires we all have, including the desire for strength and peace.
(b) Ăšsáideann Ailbhe NĂ Ghearbhuigh Ă©agsĂşlacht mhaith teicnĂcĂ filĂochta chun an tĂ©ama cogaĂochta inmheánach seo a chur in iĂşl go soilĂ©ir agus go cumhachtach. Tá Ăomhánna cumhachtacha le feiceáil sa dán, mar shampla "scáth dorcha" agus "solas ag lonrĂş," a lĂ©irĂonn an codarsnacht idir an dĂłchas agus an uaigneas. Tá an friotal simplĂ ach an-ardmhaitheasach agus bĂonn sĂ© an-aisteach ag foirmiĂş pictiĂşr inmheánach láidir. DĂ©antar athrá ar roinnt frásaĂ mar "nĂl deireadh leis an bhfĂ©in" chun bĂ©im a chur ar an streachailt leanĂşnach atá i gceist. Ina theannta sin, tá Ăşsáid áirithe ar shimplĂocht sa struchtĂşr agus sa chomhfhocail, rud a fhágann go bhfuil an dán Ă©asca le leanĂşint ach fĂłs an-domhain. Cuireann an file Ăşsáid na codarsnachta agus na hĂomhánna cumhachtacha leis an mothĂşchán a chruthĂş, rud a thugann doimhneacht agus foirmeachas don dán. TrĂd an gcomhthĂ©acs seo, bĂonn an lĂ©itheoir in ann cur sĂos nĂos fearr a dhĂ©anamh ar an gcath inmheánach agus ar an dĂşshlán a bhaineann le dul i ngleic leis an bhfĂ©in.
(b) Ailbhe NĂ Ghearbhuigh uses a good variety of poetic techniques to clearly and powerfully express this theme of internal conflict. Powerful images appear in the poem, such as "dark shadow" and "light shining," which illustrate the contrast between hope and loneliness. The language is simple but highly meaningful, forming a very strong internal picture. There is repetition of phrases like "there is no end to the self" to emphasize the ongoing struggle involved. Also, there is a certain simplicity in the structure and vocabulary, which makes the poem easy to follow yet very profound. The poet's use of contrast and powerful imagery adds to the emotion, giving the poem depth and formality. Through this context, the reader can better describe the internal battle and the challenge of confronting the self.
(c) I mo thuairim fĂ©in, is dán an-tábhachtach agus nua-aimseartha Ă© "Deireadh na FĂ©ide" a labhraĂonn go dlĂşth le mothĂşcháin an lĂ©itheora Ăłga sa lá atá inniu ann. Tugann sĂ© lĂ©argas doimhne ar an gcaoi a mbĂonn daoine ag streachailt le smaointe agus mothĂşcháin a chuireann eagla agus amhras orthu fĂ©in. Is maith liom an tslĂ a Ăşsáideann an file Ăomhánna soilĂ©ire agus codarsnachtaĂ chun an dán a dhĂ©anamh chomh cumhachtach. DĂ©anann an dán machnamh domhain ar an bhfĂ©in agus ar an tsaoirse, agus spreagann sĂ© an lĂ©itheoir chun fĂ©achaint ar a shaol fĂ©in go criticiĂşil. Mar sin, measaim go bhfuil an dán oiriĂşnach go mĂłr do mhic lĂ©inn atá ag foghlaim Gaeilge agus atá ag iarraidh tuiscint nĂos fearr a fháil ar fhilĂocht nua-aimseartha.
(c) In my own opinion, "Deireadh na Féide" is a very important and contemporary poem that speaks closely to the feelings of young readers today. It gives a deep insight into how people struggle with thoughts and feelings that cause fear and doubt about themselves. I like the way the poet uses clear images and contrasts to make the poem so powerful. The poem provides deep reflection on the self and on freedom, and it encourages the reader to look critically at their own life. Therefore, I believe the poem is very suitable for students learning Irish who want to gain a better understanding of modern poetry.