Aanwysings (Grade 10 NSC Matric Afrikaans FAL): Revision Notes
Aanwysings
Wat is aanwysings?
Aanwysings is 'n tipe kort transaksionele teks wat jy skryf wanneer jy iemand moet help om êrens te kom of iets te doen. Dit werk soos 'n padkaart wat die leser stap-vir-stap lei sodat hulle nie verdwaal of verward raak nie.
Die belangrikste ding om te onthou is dat jou aanwysings duidelik en akkuraat moet wees. As jy vir iemand verduidelik hoe om by die winkel te kom, moet elke stap sin maak en maklik wees om te volg. Dink daaraan asof jy vir 'n vriend verduidelik wat presies moet gebeur - gebruik eenvoudige taal en wees spesifiek.
Sleutelpunt: Aanwysings moet so geskryf word dat iemand dit kan volg sonder om jou te vra vir verdere hulp. Jy is nie daar om self te help nie, so jou woorde moet al die werk doen!
Doel van aanwysings
Wanneer jy aanwysings skryf, het dit spesifieke doelwitte wat jy moet bereik:
-
Om 'n plek te vind: Jou aanwysings help die leser om van punt A na punt B te beweeg. Byvoorbeeld, as hulle soek na die biblioteek, moet jou instruksies hulle presies daarheen lei.
-
Om verwarring te voorkom: Deur duidelike stap-vir-stap leiding te gee, vermy jy dat die persoon verlore raak of frustrated raak. Elke stap moet logies op die vorige een volg.
-
Om tyd te bespaar: Goeie aanwysings help die leser om vinnig en doeltreffend by hul bestemming uit te kom, sonder om rond te dwaal of verkeerde draaie te maak.
Die geheim is om te dink: "As ek nie daar is om te help nie, sal hierdie instruksies genoeg wees?" As die antwoord ja is, het jy jou werk goed gedoen!
Kenmerke van aanwysings
Om goeie aanwysings te skryf, moet jy sekere kenmerke gebruik wat dit maklik maak om te volg:
Duidelike en eenvoudige taal
Gebruik woorde wat almal kan verstaan. Moenie ingewikkelde terme gebruik nie - hou dit eenvoudig en reguit. As 'n kind van 10 jaar jou aanwysings kan volg, is dit goed geskryf.
Kort sinne met stap-vir-stap instruksies
Elke sin moet een aksie beskryf. Moenie probeer om te veel inligting in een sin te prop nie. Eerder skryf: "Draai links by die robot" as een sin, en dan "Ry 500 meter vorentoe" as die volgende sin.
Logiese volgorde
Die stappe moet in die regte volgorde kom - presies soos iemand dit sal doen. Jy kan nie sê "Draai regs by die bank" voor jy vertel het "Ry verby die skool" as die bank ná die skool kom nie.
Gebruik van werkwoorde aan die begin
Begin elke instruksie met 'n aksiewoord (werkwoord). Voorbeelde:
- Draai links by die hoofweg
- Stap reguit vir 200 meter
- Ry verby die tweede verkeerslig
- Gaan deur die groot hekke
Aanduiding van afstande en rigtings
Wees spesifiek oor afstande en waar dinge is:
- "Ry ongeveer 2 km reguit aan"
- "By die tweede verkeerslig"
- "Langs die petrolstasie"
Formele of neutrale toon
Aanwysings is meestal nie te informeel nie. Gebruik 'n vriendelike maar professionele styl. Vermy sleng en hou dit professioneel.
Wenk: Gebruik bekende landmerke en verwysings (soos "langs die petrolstasie") om seker te maak die leser weet waar hulle is. Dit help hulle om te bevestig dat hulle op die regte pad is!
Struktuur van aanwysings
Wanneer jy aanwysings skryf, volg hierdie basiese struktuur:
Titel
Gee 'n duidelike titel wat sê waarheen die aanwysings lei of wat gedoen moet word. Voorbeelde:
- "Aanwysings na die Gemeenskapsentrum"
- "Hoe om 'n lekker koek te bak"
Inleiding
Skryf 'n kort inleidende sin wat die leser voorberei. Dit hoef nie lank te wees nie - net een of twee sinne wat verduidelik wat hulle gaan doen.
Voorbeeld: "Volg asseblief hierdie eenvoudige aanwysings om die Gemeenskapsentrum maklik te bereik."
Aanwysings (genommer)
Maak 'n genommerde lys van stappe. Elke stap is 'n nuwe nommer:
- Verlaat die skoolterrein by die hoofhek en draai links in Hoofstraat.
- Ry ongeveer 2 km reguit aan.
- Slaan regs af by die derde verkeerslig in Eikeboomlaan.
- Gaan verby die biblioteek aan jou regterkant.
- Die Gemeenskapsentrum is die groot gebou aan die linkerkant, reg oorkant die park.
Slot
Eindig met 'n kort slotsin wat aandui dat die bestemming bereik is, of gee ekstra inligting soos parkeerplek.
Voorbeeld: "Die sentrum het 'n groot parkeerarea voor die ingang."
Wenke vir die skryf van aanwysings
Hier is belangrike wenke om in gedagte te hou:
-
Wees logies en sistematies: Elke stap moet sin maak en in die regte volgorde wees. Toets dit deur jouself deur die aanwysings te "loop" in jou gedagtes.
-
Begin met werkwoorde: Gebruik aksiewoorde soos "draai", "ry", "stap", "gaan", "loop" aan die begin van elke instruksie. Dit maak dit duidelik wat die persoon moet doen.
-
Gebruik landmerke: Verwys na dinge wat maklik is om te sien, soos winkels, skole, robots, groot geboue. Dit help mense om te weet hulle is op die regte pad.
-
Gee afstande: Sê presies hoe ver - "ongeveer 500 meter" of "vir 2 kilometer". Dit help die leser om te weet wanneer om op te let vir die volgende stap.
-
Hou dit eenvoudig: Gebruik alledaagse woorde en kort sinne. As jou ouma dit kan volg, is dit goed!
-
Dui die bestemming aan: Maak seker die leser weet wanneer hulle aangekom het. Sê byvoorbeeld: "Die biblioteek sal aan jou linkerkant wees."
Die mees algemene fout is om stappe in die verkeerde volgorde te gee, of om te veel inligting in een stap te probeer inpas. Hou elke stap eenvoudig en volg die logiese volgorde van reis of aksies!
Praktiese voorbeeld
Praktiese Voorbeeld: Volledige Aanwysings
Titel: Aanwysings na die Gemeenskapsentrum
Inleiding:
Volg asseblief hierdie eenvoudige aanwysings om die Gemeenskapsentrum maklik te bereik.
Aanwysings:
- Verlaat die skoolterrein by die hoofhek en draai links in Hoofstraat.
- Ry ongeveer 2 km reguit aan.
- Slaan regs af by die derde verkeerslig in Eikeboomlaan.
- Gaan verby die biblioteek aan jou regterkant.
- Die Gemeenskapsentrum is die groot gebou aan die linkerkant, reg oorkant die park.
Slot:
Die sentrum het 'n groot parkeerarea voor die ingang.
Let op: Hierdie voorbeeld toon al die vereiste elemente - 'n duidelike titel, kort inleiding, genommerde stappe met aksiewoorde, en 'n slotsin met ekstra inligting.
Eksamentips
Belangrike Eksamentips:
-
Lees die vraag noukeurig: Maak seker jy verstaan presies waarvoor gevra word - is dit aanwysings na 'n plek, of hoe om iets te doen?
-
Tel die punte: As die vraag 8 punte werd is, moet jy ongeveer 8 duidelike stappe of punte gee.
-
Gebruik die regte formaat: Onthou om te nommer en om 'n titel, inleiding en slot te gee.
-
Kontroleer jou werkwoorde: Maak seker elke stap begin met 'n sterk aksiewoord.
-
Wees spesifiek: Sê nie net "draai by die winkel" nie - sê eerder "draai regs by die groot Spar-winkel".
Onthou!
Sleutelpunte om te Onthou:
-
Aanwysings is 'n kort, praktiese teks wat iemand stap-vir-stap lei om êrens te kom of iets te doen.
-
Begin elke instruksie met 'n werkwoord (aksiewoord) soos draai, stap, ry, of gaan.
-
Gebruik duidelike verwysings soos landmerke, straatname, en afstande sodat die leser nie verdwaal nie.
-
Hou jou taal eenvoudig en logies - elke stap moet maklik wees om te volg en moet in die regte volgorde wees.
-
Vergeet nie die struktuur nie: titel, inleiding, genommerde stappe, en 'n kort slotsin.