Eksamenlokaal (Grade 12 NSC Matric Afrikaans FAL): Revision Notes
📚Revision Notes
Eksamenlokaal
Agtergrond van die digter
Suzaan Laing het haar kinderjare op Kuilsrivier deurgebring. Na sy skoolloopbaan het sy aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer, waar sy in 1992 haar BA-graad en in 1994 haar LLB-graad behaal het. In 1997 het sy as prokureur geregistreer.
Note
Interessant genoeg het Suzaan Laing hierdie gedig geskryf toe sy nog slegs in graad 8 was, wat aantoon hoe vroeë lewenservarings kragtige poësie kan inspireer.
Letterkundige werk
Laing het verskeie regsartikels in plaaslike koerante gepubliseer. Sy fokus hoofsaaklik op regs-akademiese publikasies, maar het ook bydraes tot die Afrikaanse poësie gelewer.
Die gedig
Die volgende gedig bestaan uit 11 reëls wat die tipiese atmosfeer in 'n eksamenlokaal beskryf:
Eksamenlokaal
-
Haar skoene klik hard op die houtvloer
-
soos sy op en af stap
-
tussen rye tjoepstil banke
-
Nou en dan kraak die blaai van 'n blad
-
die Septembereksamenlug.
-
hande bewe met rukke oor skoon wit velle
-
los 'n inkwarboel agter.
-
Die horlosie tel twee ure af.
-
Sy stap stadig en oes die stelle een vir een
-
Blou op wit:
-
Ryp met gistermiddag se kennis.
[Uit: Poort. Via Afrika, 1986]
Opsomming van die gedig
Die gedig skets die bekende en herkenbare atmosfeer wat in enige eksamenlokaal aanwesig is. Dit vang die spanning en senuweeagtigheid vas wat leerders ervaar tydens eksamentyd.
Die gedig handel oor:
- Die spanning en senuweeagtigheid wat leerders ervaar tydens eksamentyd
- Die geluide en bewegings in die eksamenlokaal
- Die verloop van tyd gedurende die eksamen
- Die uiteindelike insameling van vraestelle
Die spreker beskryf hoe leerders gespanne sit en moet antwoord op vrae terwyl hulle "tjoepstil" bly. Onderwysers stap "hard" op die houtvloer rond terwyl hulle toesig hou. Die tyd gaan verby en uiteindelik word die antwoorde "een vir een" deur die onderwysers ingeneem.
Sleutelwoorde en betekenisse
Note
Woordeskat van die gedig
Verstaan hierdie sleutelwoorde is noodsaaklik vir 'n volledige interpretasie van die gedig se betekenis en atmosfeer.
| Woord | Betekenis |
|---|---|
| houtvloer | Ou skoolsale se vloere wat van hout gemaak is |
| kraak | Die geluid wanneer iets oor iets anders skuur |
| blaai | Om 'n bladsy van die antwoordboek om te slaan |
| blad | 'n Vel papier |
| inkwarboel | Deurmekaarspul of chaos van ink |
| oes | Die antwoordboeke is gereed om ingesamel te word |
| Blou op wit | Waar leerders met blou ink op wit papier skryf - 'n geskrewe bewys |
| kennis | Wat iemand ken of weet |
| ryp | Klaar gegroei, reg om geoes te word |
| Septembereksamenlug | Die atmosfeer in die lug in September wanneer leerders eksamen skryf |
Digvorm en struktuur
Important
Strukturele kenmerke van die gedig
Die gedig is geskryf in vrye vers, wat beteken daar is geen vaste rymskema nie. Hierdie vorm laat die digter toe om die natuurlike ritme van die eksamenlokaal na te boots.
Die gedig bestaan uit:
- 11 reëls wat nie almal ewe lank is nie
- 5 strofes van verskillende lengtes
- Geen vaste rymskema nie
- Strofe 4 gebruik alliterasie om die klem op tyd te beklemtoon
Tema en boodskap
Important
Hooftema en boodskap
Die hooftema van die gedig is die tipiese omstandighede en stemming in 'n eksamenlokaal, sowel as die angs wat mense ervaar wanneer hulle eksamen skryf.
Boodskap: Die gedig kan interpreteer word as 'n wenk dat leerders nie net die dag voor 'n eksamen moet voorberei nie. Hulle moet reeds vroeg begin leer om die spanning wat hulle ervaar, te verminder.
Beeldspraak en stylfigure
Note
Literêre tegnieke in die gedig
Die digter gebruik verskeie stylfigure om die eksamenlokaal lewend voor te stel en die leser se sintuie te betrek.
- Klanknabootsing: "klik hard", "kraak" - die klanke in die lokaal
- Alliterasie: In strofe 4 om die klem op tyd te beklemtoon
- Metafoor: "oes die stelle" - die vraestelle word soos rypvrugte ingesamel
- Beeldspraak: "Blou op wit" - die visuele beeld van blou ink op wit papier
- Personifikasie: Die horlosie "tel" tyd af asof dit 'n mens is
Toon en stemming
Note
Atmosfeer van die gedig
Die toon en stemming van die gedig weerspieël die werklike ervaring van eksamenangst wat meeste studente kan herken.
Toon
In die gedig voel die spreker gespanne en angstig terwyl hy/sy eksamen skryf. Hierdie gevoel van senuweeagtigheid kom duidelik na vore.
Stemming
Daar heers 'n ernstige en gespanne stemming. Die atmosfeer is een van konsentrasie, angs en die druk van tyd wat verbygaan.
Example
Praktiese toepassing: Identifiseer die stemming
Wanneer jy die gedig lees, let op hoe die digter spesifieke woorde gebruik om spanning te skep:
- "tjoepstil banke" - beklemtoon die stilte en spanning
- "hande bewe met rukke" - wys fisiese tekens van senuwees
- "Die horlosie tel twee ure af" - beklemtoon tyddruk
Eksamenhulp
Summary
Belangrike punte om te onthou:
- Let op die vrye vers-struktuur (geen rymskema)
- Verstaan die sleutelwoorde se betekenisse
- Identifiseer die stylfigure en hul effek
- Verbind die tema met jou eie eksamenervarings
- Onthou dat die gedig handel oor universele eksamenangst
Summary
Kernpunte vir eksamen:
- Eksamenlokaal is 'n vrye vers-gedig wat die atmosfeer van 'n eksamenlokaal beskryf
- Die tema fokus op eksamenangst en die tipiese omstandighede in 'n eksamenlokaal
- Stylfigure soos alliterasie, metafore en klanknabootsing maak die beskrywing lewenseg
- Die boodskap waarsku teen laaste-minuut-voorbereiding vir eksamen
- Die toon is gespanne en angstig, terwyl die stemming ernstig en gekonsentreerd is