16: Ag Campáil Cois Farraige (Leaving Cert Irish): Revision Notes
16: Ag Campáil Cois Farraige
Pictiúr 1: Deireadh na hArdteiste
Cur síos as Gaeilge:
I bpictiúr a haon, tá deireadh na hArdteiste tagtha – an dara lá is fiche de Mheitheamh. Tá beirt chairde, Ciarán agus Darragh, díreach tar éis na scrúduithe a chríochnú. Iarrann siad cead ar a dtuismitheoirí dul ag campáil cois farraige i Loch Garman don deireadh seachtaine. Aontaíonn a máthair leo agus deir sí go bhfuil sos maith tuillte acu tar éis ualach na hArdteiste.
English translation:
In picture one, the Leaving Cert has just finished – the 22nd of June. Two friends, Ciarán and Darragh, have completed their exams. They ask their parents for permission to go camping by the sea in Wexford for the weekend. Their mother agrees and says they deserve a good break after the burden of the Leaving Cert.
Grammar Note – An Tuiseal Ginideach (The Genitive Case)
- Ualach na hArdteiste
(The burden of the Leaving Cert)
“Ardteist” becomes Ardteiste in the genitive case after “na”.
The genitive is used to show possession or relationship between nouns.
Pictiúr 2: Ag cur an phubaill suas
Cur síos as Gaeilge:
Sroicheann Ciarán agus Darragh an láthair champála roimh mheán lae. Tá an t-ionad suite i suíomh álainn agus tá radharc iontach acu ar an bhfarraige. Tá báid seoil le feiceáil ar an uisce. Tá an ghrian ag scoilteadh na gcloch agus iad ag cur an phubaill suas. Tá siad fíorshásta agus iad ag baint taitneamh as an tsaoirse tar éis na scrúduithe – is mór an faoiseamh dóibh é.
English translation:
Ciarán and Darragh arrive at the campsite before midday. The site is located in a beautiful spot and they have a fantastic view of the sea. Sailing boats can be seen on the water. The sun is blazing while they are putting up the tent. They are delighted and enjoying their freedom after the exams – it is a great relief for them.
Idiom – Nath Cainte
- Ag scoilteadh na gcloch
(Literally: splitting the rocks)
Used to describe extremely hot sunshine.
Pictiúr 3: Athrú tobann sa aimsir
Cur síos as Gaeilge:
Tá an bheirt ag sú na gréine ar an trá agus iad ag tapú na deise. Ach i bhfaiteadh na súl, tosaíonn sé ag stealladh báistí. Ritheann siad ar ais i dtreo an phubaill. Úsáideann Darragh a thuáille chun a leabhar a chosaint ón mbáisteach throm.
English translation:
The two are sunbathing on the beach and taking advantage of the opportunity. But in the blink of an eye, it starts pouring rain. They run back towards the tent. Darragh uses his towel to protect his book from the heavy rain.
Pictiúr 4: Tubaiste ar an láthair

Cur síos as Gaeilge:
Nuair a shroicheann siad an puball, feiceann siad go bhfuil sé leagtha ag an ngaoth láidir. Tá scamaill dorcha os a gcionn agus tá crann ag lúbadh sa stoirm. Tá siad i gcruachás mór agus tá siad fliuch go craiceann. Tuigeann siad anois an seanfhocal: “Ní bhíonn in aon rud ach seal.”
English translation:
When they reach the tent, they see that it has been knocked down by the strong wind. Dark clouds are above them and a tree is bending in the storm. They are in serious trouble and soaking wet. Now they understand the proverb: “Nothing lasts forever.”
Pictiúr 5: Cabhair ó bhaile
Cur síos as Gaeilge:
Cuireann Ciarán glaoch ar a athair féin. Tá sé an-chabhrach agus deir sé go bhfuil óstán deas in aice láimhe. Cuireann sé seomra in áirithe dóibh. Cé go bhfuil díomá orthu faoin gcampa, tá siad buíoch go bhfuil áit shábháilte acu le fanacht.
English translation:
Ciarán calls his father. He is very helpful and says there is a nice hotel nearby. He books a room for them. Although they are disappointed about the camping trip, they are grateful to have a safe place to stay.
Pictiúr 6: Deireadh sona
Cur síos as Gaeilge:
Sa phictiúr deireanach, tá siad ag ithe béile te in Óstán na Fáilte. Tá siad tirim arís agus tá meangadh gáire ar a n-aghaidheanna. Tagann an seanfhocal seo chun cuimhne: “Is olc an ghaoth nach séideann do dhuine éigin.” Murach an stoirm, ní bheidís san óstán galánta seo!
English translation:
In the final picture, they are eating a hot meal in Óstán na Fáilte. They are dry again and smiling. The proverb “It’s an ill wind that blows nobody any good” comes to mind. Without the storm, they would not be in this lovely hotel!
Ceisteanna (Expanded)
| Ceist (Irish) | English Translation |
|---|---|
| Cén dáta atá luaite sa chéad phictiúr? | What date is mentioned in the first picture? |
| Cén fáth a raibh briseadh tuillte acu? | Why did they deserve a break? |
| Cad a bhí siad ag déanamh ar an trá? | What were they doing on the beach? |
| Cad a tharla don phuball? | What happened to the tent? |
| Cé a chabhraigh leo sa deireadh? | Who helped them in the end? |
| Cad is brí leis an seanfhocal “Is olc an ghaoth nach séideann do dhuine éigin”? | What does the proverb mean? |
Gramadach (Grammar)
1. An Tuiseal Ginideach (Genitive Case)
- ualach na hArdteiste
- tar éis na scrúduithe
Used to show possession or connection.
2. Aidiachtaí (Adjectives)
- suíomh álainn (masculine – no lenition)
- farraige mhór (feminine – lenition occurs)
Feminine singular nouns lenite adjectives beginning with b, c, d, f, g, m, p, s, t.
3. An Aidiacht Shealbhach “a” (Possessive “their”)
- a gceann scríbe
“a” meaning “their” causes eclipsis.
Foclóir (Vocabulary)
| Gaeilge | English |
|---|---|
| Ualach | Burden |
| Puball | Tent |
| Faoiseamh | Relief |
| Ag sú na gréine | Sunbathing |
| Ag stealladh báistí | Pouring rain |
| Leagtha | Knocked down |
| Cruachás | Difficulty |
| Fliuch go craiceann | Soaking wet |
| In áirithe | Reserved |
Ceisteanna don Bhéaltriail
-
An ndeachaigh tú ag campáil riamh?
(Have you ever gone camping?) -
Cad a dhéanfaidh tú tar éis na hArdteiste?
(What will you do after the Leaving Cert?) -
An maith leat dul ar saoire in Éirinn? Cén fáth?
(Do you like going on holiday in Ireland? Why?)
Sampla Freagra:
“Rachaidh mé ar saoire le mo chairde go Loch Garman. Tar éis ualach na hArdteiste, is mór an faoiseamh é briseadh a ghlacadh. Tá súil agam go mbeidh an ghrian ag scoilteadh na gcloch!”
(I will go on holiday with my friends to Wexford. After the burden of the Leaving Cert, it is a great relief to take a break. I hope the sun will be blazing!)