6: Ná hÚsáid an Cárta Creidmheasa gan Chead (Leaving Cert Irish): Revision Notes
6: Ná hÚsáid an Cárta Creidmheasa gan Chead
Pictiúr 1
Sa chéad phictiúr, tá Seán agus Máire ina suí os comhair an ríomhaire sa bhaile. Tá siad ag breathnú ar shuíomh gréasáin faoi cheolchoirm mhór i Staid Aviva i mBaile Átha Cliath.
In the first picture, Seán and Máire are sitting in front of the computer at home. They are looking at a website about a big concert in the Aviva Stadium in Dublin.
De réir an tsuímh ghréasáin, beidh an banna ceoil is fearr leo ag seinm ansin go luath. Tá siad ar bís leis an nuacht.
According to the website, their favourite band will be playing there soon. They are excited by the news.
Ós rud é nach gcosnaíonn na ticéid ach caoga euro an ceann, socraíonn siad iad a cheannach láithreach. Chun íoc as na ticéid, beidh orthu cárta creidmheasa a úsáid.
Since the tickets only cost fifty euro each, they decide to buy them immediately. In order to pay for the tickets, they will have to use a credit card.
Cuimhníonn Seán go bhfuil cárta a n-athar ar an matal agus, ar ámharaí an tsaoil, tá an uimhir ar eolas ag Máire.
Seán remembers that their father’s card is on the mantelpiece and, luckily, Máire knows the number.
Pictiúr 2
Téann siad sa seans agus ceannaíonn Seán dhá thicéad i ngan fhios dá n-athair. Tá céad euro ar an iomlán le híoc acu.
They take a chance and Seán buys two tickets without their father’s knowledge. They have one hundred euro in total to pay.
Feicimid Seán ag cur sonraí an chárta isteach sa chóras íocaíochta agus Máire ag féachaint air go neirbhíseach.
We see Seán entering the card details into the payment system and Máire watching nervously.
Déarfainn nach mbeidh a n-athair róshásta nuair a fheicfidh sé an bille!
I would say their father will not be too happy when he sees the bill!
Pictiúr 3
Tá an lá mór tagtha agus tá siad i Staid Aviva. Tá siad ag baint taitnimh as an gceol agus ag canadh leis an mbanna.
The big day has arrived and they are in the Aviva Stadium. They are enjoying the music and singing along with the band.
Tá atmaisféar leictreach le brath agus tá an staid ag cur thar maoil leis an lucht leanúna.
There is an electric atmosphere and the stadium is overflowing with fans.
Buaileann siad le cairde agus bíonn oíche iontach acu.
They meet friends and have a fantastic night.
Pictiúr 4
Sa phictiúr seo, tá a n-athair ag iniúchadh a bhille Visa. Tugann sé céad euro sa bhreis faoi deara agus baintear geit as.
In this picture, their father is examining his Visa bill. He notices an extra one hundred euro and gets a fright.
Tá mearbhall air agus ní thuigeann sé céard a tharla.
He is confused and does not understand what happened.
Pictiúr 5

Gan mhoill, téann sé chun an scéal a phlé lena pháistí. Tá sé ar thóir na fírinne.
Without delay, he goes to discuss the matter with his children. He is in search of the truth.
Admhaíonn Seán agus Máire gur bhain siad úsáid as an gcárta creidmheasa gan chead. Gabhann siad a leithscéal agus tá díomá an domhain ar a dtuistí.
Seán and Máire admit that they used the credit card without permission. They apologise and their parents are hugely disappointed.
Pictiúr 6
Mar chúiteamh, caithfidh Seán agus Máire dualgais tí a dhéanamh ar feadh tamaill. Tá Máire ag déanamh an fholúsghlantacháin agus tá Seán ag glanadh na bhfuinneog.
As compensation, Seán and Máire must do household chores for a while. Máire is vacuuming and Seán is cleaning the windows.
Tá a dtuistí ag coimeád súil ghéar orthu. Ní call a rá go bhfuil ceacht foghlamtha acu.
Their parents are keeping a close eye on them. It goes without saying that they have learned their lesson.
Ceisteanna (Expanded)
| Ceist (Question) | Freagra Samplach (Sample Answer) |
|---|---|
| Cén fáth ar shocraigh siad na ticéid a cheannach? (Why did they decide to buy the tickets?) | Shocraigh siad na ticéid a cheannach mar bhí an banna ceoil is fearr leo ag seinm agus ní raibh na ticéid róchostasach. (They decided to buy the tickets because their favourite band was playing and the tickets were not too expensive.) |
| Cé mhéad a chosain na ticéid ar an iomlán? (How much did the tickets cost in total?) | Chosain siad céad euro ar an iomlán. (They cost one hundred euro in total.) |
| Conas a d’íoc siad as na ticéid? (How did they pay for the tickets?) | D’íoc siad as na ticéid le cárta creidmheasa a n-athar, i ngan fhios dó. (They paid for the tickets with their father’s credit card, without his knowledge.) |
| Conas a mhothaigh a n-athair nuair a chonaic sé an bille? (How did their father feel when he saw the bill?) | Baintear geit as agus bhí mearbhall air. (He got a fright and was confused.) |
| Cad é an pionós a fuair siad? (What punishment did they receive?) | Bhí orthu dualgais tí a dhéanamh mar chúiteamh. (They had to do household chores as compensation.) |
| Cad é an ceacht a d’fhoghlaim siad? (What lesson did they learn?) | D’fhoghlaim siad nach ceart cárta creidmheasa duine eile a úsáid gan chead. (They learned that it is not right to use someone else’s credit card without permission.) |
Gramadach (Grammar)
Íoc + as (To pay for)
Struchtúr (Structure): íoc + as
- D’íoc siad as na ticéid.
(They paid for the tickets.)
In Irish, we say íoc as rather than using a direct object.
An Tuiseal Ginideach (The Genitive Case)
Ar thóir na fírinne
- fírinne → na fírinne (genitive form)
(in pursuit of the truth)
The second noun often goes into the genitive after certain expressions.
An Modh Coinníollach (The Conditional Mood)
Déarfainn – I would say
Used to express an opinion or prediction:
- Déarfainn nach mbeidh sé sásta.
(I would say he will not be happy.)
Foclóir (Vocabulary)
| Gaeilge | English |
|---|---|
| Suíomh gréasáin | Website |
| Ceolchoirm | Concert |
| Ticéad | Ticket |
| Cárta creidmheasa | Credit card |
| I ngan fhios | Without knowledge |
| Ar an iomlán | In total |
| Atmaisféar leictreach | Electric atmosphere |
| Ag cur thar maoil | Overflowing |
| Baintear geit as | Gets a fright |
| Mearbhall | Confusion |
| Díomá | Disappointment |
| Cúiteamh | Compensation |
| Dualgais tí | Household chores |
| Folúsghlantachán | Vacuuming |
| Ag coimeád súil ghéar | Keeping a close eye |
| Ní call a rá | It goes without saying |
| Ceacht foghlamtha | Lesson learned |