7: Fadhbanna ar Saoire (Leaving Cert Irish): Revision Notes
7: Fadhbanna ar Saoire
Pictiúr 1: An plean don saoire
Lá amháin, tá Muintir Uí Chathasaigh ina suí ag an mbord sa chistin tar éis an dinnéir. Deir an mháthair, Sorcha, go bhfuil sí féin agus Liam ag cur airgid i leataobh le fada agus, ós rud é go mbeidh an Ardteist ag Niamh an bhliain seo chugainn, gur mhaith leo dul ar saoire i mbliana. Deir Liam go ndearna sé taighde ar an idirlíon agus go rachaidh sé chuig an ngníomhaire taistil chun na mionsonraí a phlé. Tá Niamh agus Eoin ar bís agus ag súil go mór leis an turas.
One day, the Casey family are sitting at the kitchen table after dinner. The mother, Sorcha, says that she and Liam have been saving money for a long time and, since Niamh will be doing the Leaving Cert next year, they would like to go on holiday this year. Liam says he researched online and will go to the travel agent to discuss the details. Niamh and Eoin are excited and really looking forward to the trip.
Pictiúr 2: Ag an ngníomhaire taistil
Sa dara pictiúr, feicimid an teaghlach ag caint leis an ngníomhaire taistil. Deir Liam gur roghnaigh na páistí an Phortaingéil mar cheann scríbe tar éis dóibh taighde a dhéanamh ar líne. Míníonn an gníomhaire go bhfuil rogha mhór óstán ar fáil agus go mbeidh ionadaí acu sa cheantar. Taispeánann sí bróisiúr dóibh agus roghnaíonn siad óstán nua-aimseartha i suíomh lárnach in aice na trá.
In the second picture, we see the family speaking with the travel agent. Liam says the children chose Portugal as their destination after researching online. The agent explains that there is a wide selection of hotels available and that there will be a representative in the area. She shows them a brochure and they choose a modern hotel in a central location near the beach.
Pictiúr 3: Ag teacht ar an gceann scríbe
Sa tríú pictiúr, sroicheann an teaghlach aerfort Liospóin agus cuireann an t-ionadaí taistil fáilte chroíúil rompu. Tugann sé a uimhir theileafóin dóibh ar eagla go mbeadh aon fhadhb acu. Tá an ghrian ag scoilteadh na gcloch agus tá an aimsir thar a bheith te. Tá Niamh agus Eoin ag caitheamh spéaclaí gréine agus tá sceitimíní an domhain orthu.
In the third picture, the family arrives at Lisbon airport and the travel representative warmly welcomes them. He gives them his phone number in case they have any problem. The sun is splitting the stones and the weather is extremely hot. Niamh and Eoin are wearing sunglasses and are extremely excited.
Idiom: “Tá an ghrian ag scoilteadh na gcloch”
This Irish expression literally means “the sun is splitting the stones” and is used to describe very hot weather.
Pictiúr 4: Fadhb san óstán
Nuair a shroicheann siad an t-óstán darbh ainm “Costa Verde”, tá ionadh agus fearg orthu. Tá an seomra salach agus i gcíor thuathail. Níor glanadh é le tamall agus níl an leaba déanta. Téann Liam chuig an deasc fáilte chun gearán a dhéanamh faoi staid an tseomra. Ag an am céanna, cuireann Sorcha glaoch ar an ionadaí chun a míshástacht a chur in iúl dó.
When they arrive at the hotel called “Costa Verde”, they are shocked and angry. The room is dirty and in a complete mess. It hasn’t been cleaned for some time and the bed isn’t made. Liam goes to reception to make a complaint about the condition of the room. At the same time, Sorcha phones the representative to express her dissatisfaction.
Pictiúr 5: Réiteach na faidhbe
Sa chúigiú pictiúr, tagann an t-ionadaí chun an fhadhb a réiteach. Gabhann sé a leithscéal leo agus míníonn sé go bhfuil stailc ar siúl san óstán. Geallann sé dóibh go n-aistreofar iad go hóstán eile darbh ainm “Sol Marina” agus go ndéanfar uasghrádú ar a seomra gan aon chostas breise.
In the fifth picture, the representative comes to resolve the problem. He apologises and explains that there is a strike taking place in the hotel. He promises to transfer them to another hotel called “Sol Marina” and to upgrade their room at no extra cost.
Pictiúr 6: Sásta faoi dheireadh
Sa phictiúr deireanach, tá an chlann ag ligean a scíthe cois linne snámha san óstán nua. Tá siad ag sú na gréine agus ag snámh san uisce glan. Tá siad lánsásta anois agus níl aon imní orthu. Deir Liam: “Is olc an ghaoth nach séideann maith do dhuine éigin.”
In the final picture, the family are relaxing by the swimming pool in the new hotel. They are sunbathing and swimming in the clear water. They are completely satisfied now and have no worries. Liam says: “It’s an ill wind that blows no good for someone.”
Ceisteanna faoi na pictiúir
| Ceist | English | Freagra Samplach | Sample Answer (English) |
|---|---|---|---|
| Cén fáth ar shocraigh siad dul ar saoire i mbliana? | Why did they decide to go on holiday this year? | Shocraigh siad dul ar saoire mar beidh an Ardteist ag Niamh an bhliain seo chugainn agus theastaigh sos uathu. | They decided to go on holiday because Niamh will have the Leaving Cert next year and they wanted a break. |
| Cén fhadhb a bhí san óstán? | What problem was in the hotel? | Bhí an seomra salach agus níor glanadh é roimh a dteacht. | The room was dirty and had not been cleaned before they arrived. |
| Conas a réitíodh an fhadhb? | How was the problem resolved? | Ghabh an t-ionadaí a leithscéal agus d’aistrigh sé iad go hóstán níos fearr. | The representative apologised and transferred them to a better hotel. |
| Conas a mhothaigh siad ag an deireadh? | How did they feel at the end? | Bhí siad lánsásta agus ar a suaimhneas. | They were completely satisfied and relaxed. |
Gramadach Thábhachtach
aon fhadhb
After aon, the noun is lenited (takes a 'h').
“aon” (any/one) always causes lenition.
a n-óstán
The possessive “a” meaning “their” causes eclipsis.
“their” causes eclipsis of the following noun.
ag sú na gréine
grian → na gréine
The genitive case is used after certain verbal nouns and prepositions.
Foclóir Tábhachtach
Focail Taistil
- Ceann scríbe – destination
- Gníomhaire taistil – travel agent
- Ionadaí – representative
- Óstán – hotel
- Deasc fáilte – reception desk
- Stailc – strike
- Uasghrádú – upgrade
Mothúcháin
- Ar bís – excited
- Fearg – anger
- Ionadh – surprise
- Lánsásta – completely satisfied
- Sceitimíní – excitement
Frásaí le “ag”
- Ag sú na gréine – sunbathing
- Ag snámh – swimming
- Ag déanamh gearáin – making a complaint
- Ag ligean a scíthe – relaxing
Irish uses 'ag + verbal noun' to describe ongoing actions, similar to “-ing” in English.
Ceisteanna don Bhéaltriail (With English Translations)
-
An dtéann do theaghlach ar saoire gach bliain?
Does your family go on holiday every year? -
Cá raibh tú ar saoire anuraidh?
Where were you on holiday last year? -
Ar tharla aon fhadhb duit riamh ar saoire?
Did any problem ever happen to you on holiday? -
Cén áit is fearr leat dul ar saoire?
Where do you prefer to go on holiday? -
An fearr leat saoire thar lear nó in Éirinn? Cén fáth?
Do you prefer a holiday abroad or in Ireland? Why?