Geskrewe Onderhoud (Grade 11 NSC Matric Afrikaans FAL): Revision Notes
Geskrewe Onderhoud
Wat is 'n geskrewe onderhoud?
'n Geskrewe onderhoud is 'n tipe transaksionele teks waar jy 'n gesprek tussen twee mense op papier vaslê. Dit is 'n gestruktureerde vraag-en-antwoord gesprek tussen die onderhoudvoerder (die persoon wat vrae vra) en die onderhoudvoerde (die persoon wat antwoorde gee). Alhoewel die onderhoud natuurlik moet lees, word dit netjies en georganiseerd neergeskryf.
Formele definisie:
'n Geskrewe onderhoud is 'n opgetekende vraag-en-antwoord-gesprek tussen 'n onderhoudvoerder en 'n onderhoudvoerde persoon, wat natuurlik maar gestruktureerd neergeskryf word. Dit kan fiktief of gebaseer wees op 'n werklike persoon.
Hierdie tipe teks kan gebaseer wees op 'n werklike persoon, soos 'n bekende atleet of skrywer, of dit kan fiktief wees. Die belangrikste is dat die gesprek eg en geloofwaardig moet voorkom.
Die doel van 'n geskrewe onderhoud
Wanneer jy 'n geskrewe onderhoud skryf, het jy spesifieke doelwitte in gedagte. Hier is die belangrikste redes waarom ons hierdie teks gebruik:
Inligting en ervarings deel
Die onderhoud maak dit moontlik om waardevolle inligting, persoonlike insigte, gevoelens of ervarings van 'n persoon met die leser te deel. Deur hierdie formaat kan lesers direk van die persoon self hoor, wat die teks meer persoonlik en interessant maak.
Persoonlikheid uitlig
'n Goeie geskrewe onderhoud openbaar die karakter, opinies en persoonlikheid van die onderhoudvoerde. Die manier waarop iemand antwoord, watter woorde hulle gebruik, en watter stories hulle deel, gee lesers 'n duidelike beeld van wie die persoon regtig is.
'n Interessante teks skep
Die vraag-en-antwoord formaat skep 'n lewendige en boeiende teks. Wanneer beide die vrae en die antwoorde natuurlik vloei, bly lesers geïnteresseerd en wil hulle meer weet. Die gesprek moet aanhou beweeg en die leser se aandag hou.
Eksamenwenk: Gebruik oop vrae!
Gebruik oop vrae soos "Vertel ons meer oor..." of "Hoe het jy gevoel toe..." eerder as vrae waarop 'n persoon net "ja" of "nee" kan antwoord. Oop vrae lei tot interessante, gedetailleerde antwoorde wat die onderhoud lewendig maak.
Onthou: "OOP nie toe nie" - gebruik oop vrae, nie geslote vrae nie!
Kenmerke van 'n geskrewe onderhoud
Om 'n suksesvolle geskrewe onderhoud te skryf, moet jy verskeie belangrike kenmerke insluit:
Titel
Die titel is die eerste ding wat lesers sien. Dit moet kortliks die tema of die persoon wat ondervra word beskryf. Maak dit interessant genoeg om lesers se aandag te trek, maar hou dit duidelik en relevant. Byvoorbeeld: "Gesprek met 'n Topatlet" of "Onderhoud met 'n Jong Entrepreneur".
Aanhef of inleiding
Begin die onderhoud met 'n kort inleidende paragraaf. Hierdie deel stel die onderhoudvoerde voor en gee konteks aan die gesprek. Verduidelik wie die persoon is, waarom hulle interessant is, en wat die onderwerp van die onderhoud sal wees. Die inleiding moet die leser oriënteer en geïnteresseerd maak in wat kom.
Waarom is die inleiding belangrik?
Die inleiding skep die regte verwagting en maak die leser nuuskierig. Dit verskaf ook belangrike agtergrond wat die res van die onderhoud meer betekenisvol maak. Sonder 'n goeie inleiding kan die leser verlore voel of nie die waarde van die gesprek verstaan nie.
Vrae en antwoorde
Dit is die kern van die onderhoud. Vrae moet duidelik aangedui word, gewoonlik deur "V:" voor elke vraag te plaas. Dit help om die vrae in vetdruk te skryf sodat hulle maklik herkenbaar is. Antwoorde word aangedui met "A:" en moet volledig, natuurlik en relevant wees.
Die vrae moet doelgerig wees en die gesprek moet logies vloei van een onderwerp na die volgende. Moenie oppervlakkige vrae soos "Hoe gaan dit?" vra nie. Stel eerder vrae wat dieper antwoorde uitlok en die leser werklike insigte gee.
Vloeibare en natuurlike taalgebruik
Die taal wat jy gebruik moet natuurlik klink, asof twee mense werklik met mekaar praat. Die antwoorde moet nie te formeel of styf wees nie, maar moet ook nie te informeel wees nie. Vind die regte balans. Alhoewel die taal natuurlik moet wees, moet dit steeds grammatikaal korrek wees.
Ritme en afwisseling
Wissel tussen langer en korter antwoorde om ritme te skep. As al die antwoorde dieselfde lengte is, word die onderhoud vervelig. Sommige antwoorde kan kort en bondig wees, terwyl ander meer uitgebrei en gedetailleerd is. Hierdie variasie hou die teks interessant.
Skep ritme met "V-A wisselwerking"
Dink aan die onderhoud as 'n gesprek met 'n natuurlike vloei. Net soos in 'n werklike gesprek, wissel die lengte van antwoorde volgens die vraag en die onderwerp. Hierdie afwisseling skep 'n ritmiese patroon wat die teks lewendig hou.
Grammatika, spelling en leestekens
Soos met alle skryfwerk, is korrekte grammatika, spelling en leestekens van kardinale belang. Foute laat jou werk onjugter lyk en kan punte kos. Lees altyd jou werk deur voordat jy dit indien.
Slot
Sluit die onderhoud af op 'n natuurlike wyse. Dit kan 'n kort bedankingsin wees of 'n afsluitende gedagte. Byvoorbeeld: "Baie dankie vir jou tyd en inspirerende woorde. Ons wens jou alle sukses toe!"
Voorbeeld van 'n geskrewe onderhoud
Hier is 'n praktiese voorbeeld wat al die kenmerke demonstreer:
Voorbeeld: Volledige Geskrewe Onderhoud
Titel: Gesprek met 'n topatlet
Inleiding: Ons het onlangs 'n gesprek gevoer met Sipho Dlamini, 'n topatleet in die middelafstand kategorie en wenner van talle skoolbyeenkomste. Hy het met ons gepraat oor sy reis, sy suksesse en sy toekomsplanne.
V: Wanneer het jy besef dat jy 'n besondere talent vir hardloop het?
A: Ek het reeds op laerskool agtergekom dat ek vinniger as die meeste van my maats was. Maar dit was eers op hoërskool, toe ek my eerste groot medalje gewen het, dat ek besluit het om hardloop ernstig op te neem.
V: Hoe lyk jou huidige oefenroetine?
A: Ek oefen ses dae per week. Ek fokus op verskillende aspekte - spoed, uithouvermoë en tegniek. Ek werk saam met 'n professionele afrigter wat my oefenprogram aanpas volgens my spesifieke behoeftes en doelwitte.
V: Wat is jou grootste droom vir die toekoms?
A: My grootste droom is om Suid-Afrika op internasionale vlak te verteenwoordig. Ek wil graag eendag by die Olimpiese Spele deelneem en my land trots maak.
Slot: Baie dankie vir jou tyd, Sipho. Ons wens jou alle sukses toe vir jou sportloopbaan!
Let op die volgende kenmerke in hierdie voorbeeld:
- Duidelike titel wat die onderwerp aankondig
- Inleiding wat die persoon voorstel en konteks gee
- Oop vrae wat gedetailleerde antwoorde uitlok
- Natuurlike taalgebruik wat eg klink
- Variasie in antwoordlengte (ritme)
- Gepaste afsluitende bedanking
Belangrike wenke vir die eksamen
Wanneer jy 'n geskrewe onderhoud in die eksamen moet skryf, hou die volgende in gedagte:
Kritieke Eksamenwenke:
-
Bly binne die gegewe konteks: As die vraag vra vir 'n onderhoud met 'n sekere tipe persoon of oor 'n spesifieke onderwerp, maak seker jou onderhoud pas by daardie vereistes.
-
Gebruik relevante vrae: Jou vrae moet interessant wees en die leser moet iets nuuts leer. Moenie tyd mors met oppervlakkige vrae nie.
-
Begin met 'n goeie inleiding: Die inleiding skep die toon vir die hele onderhoud. Maak dit duidelik en boeiend.
-
Skryf natuurlik maar korrek: Vind die balans tussen natuurlike gesprekstaal en formele skriftelike Afrikaans. Gebruik korrekte sinsbou en leestekens.
-
Let op spelling en grammatika: Taalfoute kos punte. Lees jou werk deur en maak seker alles is korrek.
-
Skep geloofwaardigheid: Die antwoorde moet klink asof 'n regte persoon dit sou sê. Moenie te gekunsteld of vals wees nie.
Sleutelgedagtes om te Onthou:
-
'n Geskrewe onderhoud is 'n gestruktureerde vraag-en-antwoord gesprek wat natuurlik maar netjies neergeskryf word.
-
Gebruik oop vrae wat dieper, meer interessante antwoorde uitlok, nie vrae waarop iemand net "ja" of "nee" kan antwoord nie.
-
Sluit altyd 'n titel, inleiding, vraag-en-antwoord gedeelte, en 'n natuurlike slot in.
-
Wissel tussen korter en langer antwoorde om ritme te skep en die teks interessant te hou.
-
Korrekte spelling, grammatika en leestekens is van kritieke belang - lees altyd jou werk deur voor jy indien!
Onthou die TAV-struktuur: Titel, Aanhef, Vrae en antwoorde